www.oruneday.it di Giampaolo Ghisu

pietro siotto

Appo sognadu

 

Appo sognadu nottes chene luna

e dies tempestosas senz'incantu.

Appo sognadu tottu a un'a una

sas vestales tessendem'unu cantu.

 

Appo sognadu rios de piantu

chi bagnan su sulcad'e s’adde bruna.

Appo sognadu senz’haer fortuna

sos passiales de su campusantu.

 

Appo sognadu mamas disperadas

preghende in sa funtana e su dolore.

Appo sognadu sos fizos minores

 

chirchende pane inue non bind’ada.

Appo sognadu chelos de lentore

chi novella isperanzia lis dada.

 

 

Gaddura no mi pares pius tue

 

De su Tirrenu mar'in s'iscogliera

frontificad'a su Monte Limbara,

osserbo nascher e morrer sa sera,

 

osserbo gabbanada Tavolara

sutta s'umbragh'e sa notte serena

ch'isfidat de Nettunu s'unda giara

 

ateras megaliticas cadenas

in chelos de athalz'arrampicadas

altas e nudas chi mi fachen pena.

 

E a pensare ch'in eras passadas

in sa tela selvagg'e sa natura

parian custas baddes ricamadas

 

riccos buscos armentos e pasturas

e sanos ambientes pastorales

daian su risalt'a sa Gaddura;

 

com'ennidos sos continentales

son'a s'insediar'in sos costiles

cun su turism'internazionale

 

e ube fin sos rusticos cubiles

che monumentos de cultur'antica

han'elevad'albergos signoriles.

 

Ogni sanu signal'onzi fatiga

de sos nomades nostros antenados

che sunu canzellende sas istigas

 

e sos pastores che los han bogados

in ambientes metropolitanos

viven senz'ama e disoccupados

 

e sognende nostalgicos beranos

su cantu amenu de sa pastorella

li paret milli seculos lontanos,

 

su murmuriu de sas funtanellas

unu batter de alas improvvisu

de sa perdich'e de sa culumbella

 

e si domandan, chi est c'hat decisu

in Sardigna de cimentificare

sos mandriles de Costa Paradisu?

 

Mentre sos sardos sichin'a  migrare

in lontanas cussorjas furisteras

ladros de domo nostra e oltremare

renas e montes faghen a bisera.

 

 

A Badore

 

Est notte fund'e mi paret die

padron'e maestosa de s'aera,

in su centru sa lun'est rie rie;

 

in s'adde su trambustu e sas feras

annunciat cun amore giog'e briu

s'alb'in arrivu de sa primavera;

 

dae s'isponda su vicinu riu:

unu miticu cant'una ninia

isvelat in su sou murmuriu.

 

E de cust'ambient'in armonia

coronadu e tantu ben'e Deu,

naschit s'umile mea poesia:

 

che tonares'imitend'a Mereu

mi so a cust'epistola cunzessu

che-in d'unu sognu funestadu meu;

 

però ca so de naschid'orunesu

happo raccoltu sos fruttos chi doe

in sas mimosas de Antoni Montesu,

 

a su chimbanta pro chent'in Lolloe

m'han'in sas abbas paternas bagnadu

de Apollo sas fizas tottas noe

 

e no m'hana Bador'abbandonadu

in s'insign'e toscanu traguardu

su ch'ischia no l'happ'ismentigadu;

 

tue naras invece a riguardu

chi dae cando ses in continente

non t'ammentas ne mancu chi ses sardu.

 

Jeo ti cherjo narrer francamente

ch'in s'insigna totale e s'abbandonu

no has postu sos risos de sa mente

 

isfruttas bene su potente donu,

cando dezidis de t'alzar'in bolu

de sa selva diventas su padronu

 

imitende su liric'usignolu,

mancari anchi lent'e pilicanu,

isfidas in su campu su crapolu;

 

de petalos mentales cun sa manu

ressesis a dipingher s'aurora

in s'orizzonte lontanu lontanu.

 

De animu non perdas, ch'in sa flora,

sas alvures chi paren' appassidas,

in gradu de linfare sun'ancora;

 

massimu cussas chi son trasferidas

in su giardin'e custa terr'anzena

han robustas sas naes fioridas.

 

Pon'in obliu sas passadas penas,

ca dirittos, progressu cun trivagliu

hamus tentu sos sardos in Siena,

 

est beru calicunu ch'in isbagliu

est ruttu pro balentes conquistas,

sos onestos ponende a repentagliu;

 

pro diffettu de carchi giornalista

o pro difesa, nois isolanos

namus ch'est custu populu razzista;

 

si bi pensas Badore sos toscanos,

fin contro su nazismu disertores

fieros, cumbattentes partigianos,

 

buscaiolos, mezzadros e pastores,

han apertu sas lottas contadinas

contro su padronad'isfruttadore

 

e han conquistadu sa dottrina

civile, de rispett'e libertade,

tra cultura guelfa e ghibellina,

 

eredes de etrusca civiltade

artistas, romanzeris, inventores

est custa zente dae antichidade.

 

Sun de sa poesia  sos cultures

in turres  e muraglias mediceas

respintu han'unidos s'invasore    

 

   

A Laura Nobile

 

Passadu de s’ierru su rigore

torrat april'e dulche s'istajone,

in su campu ogni rosa ogni fiore,

sa trista cun s’allegra passione.

 

Torrat su canarinu a su balcone

a cantare muttettos de amore;

in s’adde in su monte in su costone

de totta sa natura s’isplendore.

 

E in sa selv’innocentes e bellas

torrana parturentes sas fieras

a s’insoro cubile preferidu.

 

Tue sola non torras rondinella

chin sos profumos de sa primavera

a biculare in su maternu nidu.

 

 

S'ebba é compare

 

Compare tenet un'ebba bianca

adorna de costosos finimentos

comporada si l'hat in Casablanca

de sos menzus de cue allevamentos

 

infattis s'ebba est potente de anca

avezza a sos maschiles cumplimentos

a sos mascios bichinos de sa tanca

lis aperit sa jacc'a duos bentos

 

como l'hat partorid'unu bardotu

a rughe in palas precis'in s'andare

assimizzat a su molente meu

 

ma compare ca est mesu bigottu

sa rughe ja li serbit po precare

pro custos donos chi l'hat dadu Deu.

 

 

Orune

 

Panoramic'in mesu e sos montes

graniticos Orune costruida

un'immaggine pares iscolpida

de favolas in mes'a s'orizzonte,

 

cuddos birdes colores chi de fronte

in su eranu sa selva ti ponet

t'incandorat aracaica sa fronte,

 

tra roccas e ramizos de lidone

ti cantan cun melodica costanza

poesias sos varios puzzones,

 

su motu de su mar'in lontananza

de rios su nitrire ed su bentu

ti fachen'in sas baddes risonanza.

 

Sos belos sos campanos de s'armentu

su cant'e su pastor'in sa leada

ti dat tott'un'armonic'istrumentu.

 

In sas carreras tuas isoladas

dae s'astru notturnu sos bajanos

cantana muttos pro s'innammorada.

 

Rassignados sos bezzos pilicanos

in attesa de s'ultimu tramontu

sos muros t'accarezzan cun sas manos;

 

poi cun sentimentu san'e prontu

settidodos de piath'in sos gradinos

rammentan'in s'eroicu raccontu:

 

Remigio Gatt'e Lanfranco latino

e ateros c'ancora senza rughe

riposan'in sos valicos trentinos,

 

privos d'amore e de patria lughe

sepoltos dae manos piedosas,

Orune unu fiore a cussos jughe;

 

martire gioventude orgogliosa

chi lassan sa pacifica dimora

pro s'assatu, pro s'arma bellicosa,

 

morentes han dassad'a s'ultim'ora

s'anim'a Deu, su cor'a sa mama,

su samben'a sa patria c'adoran.

 

Pustis chi sa Savoia ti giamat

terra d'eroes, de isparvieros

culumbos, a deledda dan sa trama:

 

e nde traet sos animos sinceros

de Culumba s'amor'isfortunadu

de Jorjeddu s'infrantu Capinero;

 

de sentidos saggisticos dotadu

Ziu Martin'in "Elias Portholu"

hat a su Nobel contributu dadu.

 

E in s'altupian'e Su Cossolu

de mammolas immers'e asfodelu

gareggiant'est su tuo campagnolu;

 

poi benit sa sagr'e su Carmelu

e ballende su dillu sas bajanas

paren'istellas chi danzan'in chelu,

 

passat sa festa e torran'a galanas

a facher'a su cucc'un'interpellu

da s'issor'antichissima bentana

 

e in segretu d'amor'un'appellu

fachen'a su canudu de passaggiu:

<<cant'happ'a mi cojare cuccu bellu?>>.

 

Intantu de sa luna su miraggiu

fuggente settembrin'in Mont'Albu

de Oros incandorat su villaggiu;

 

in sas tancas vicinas de prun'albu

ispiccan argenteos sos colores

mistos d'oleastr'e de vitalbu;

 

tra pendios e selva su pastore

intonat unu cantu provenzale

de misteru cumpost'e de dolore.

 

Orune sa campagna floreale

chi dat incant'e umbra su padente

de versticu sensu naturale,

 

Marreri ti dat bonu su neppente,

Su Cumonale sociale sistema,

perlas d'oro su sol'in occidente.

 

Sozeddu in su poeticu poema

chin Febo anim'e coro t'han'offridu

idilliacu cant'arte suprema;

 

narratore poeta preferidu

est Tol'in balentias leggendarias

e Carlo Lev'in "su mel'est finidu"

 

ti dat soppravivenza letteraria;

Unertore ti dat amor'e vida

ca s'istelo maistr'est de sas fontes. 

 

Panoramic'in mesu de sos montes

graniticos Orune costruida.