www.oruneday.it di Giampaolo Ghisu
pietro siotto
Appo sognadu
Appo sognadu nottes chene luna
e dies tempestosas senz'incantu.
Appo sognadu tottu a un'a una
sas vestales tessendem'unu cantu.
Appo sognadu rios de piantu
chi bagnan su sulcad'e s’adde bruna.
Appo sognadu senz’haer fortuna
sos passiales de su campusantu.
Appo sognadu mamas disperadas
preghende in sa funtana e su dolore.
Appo sognadu sos fizos minores
chirchende pane inue non bind’ada.
Appo sognadu chelos de lentore
chi novella isperanzia lis dada.
Gaddura no mi pares pius tue
De su Tirrenu mar'in s'iscogliera
frontificad'a su Monte Limbara,
osserbo nascher e morrer sa sera,
osserbo gabbanada Tavolara
sutta s'umbragh'e sa notte serena
ch'isfidat de Nettunu s'unda giara
ateras megaliticas cadenas
in chelos de athalz'arrampicadas
altas e nudas chi mi fachen pena.
E a pensare ch'in eras passadas
in sa tela selvagg'e sa natura
parian custas baddes ricamadas
riccos buscos armentos e pasturas
e sanos ambientes pastorales
daian su risalt'a sa Gaddura;
com'ennidos sos continentales
son'a s'insediar'in sos costiles
cun su turism'internazionale
e ube fin sos rusticos cubiles
che monumentos de cultur'antica
han'elevad'albergos signoriles.
Ogni sanu signal'onzi fatiga
de sos nomades nostros antenados
che sunu canzellende sas istigas
e sos pastores che los han bogados
in ambientes metropolitanos
viven senz'ama e disoccupados
e sognende nostalgicos beranos
su cantu amenu de sa pastorella
li paret milli seculos lontanos,
su murmuriu de sas funtanellas
unu batter de alas improvvisu
de sa perdich'e de sa culumbella
e si domandan, chi est c'hat decisu
in Sardigna de cimentificare
sos mandriles de Costa Paradisu?
Mentre sos sardos sichin'a migrare
in lontanas cussorjas furisteras
ladros de domo nostra e oltremare
renas e montes faghen a bisera.
A Badore
Est notte fund'e mi paret die
padron'e maestosa de s'aera,
in su centru sa lun'est rie rie;
in s'adde su trambustu e sas feras
annunciat cun amore giog'e briu
s'alb'in arrivu de sa primavera;
dae s'isponda su vicinu riu:
unu miticu cant'una ninia
isvelat in su sou murmuriu.
E de cust'ambient'in armonia
coronadu e tantu ben'e Deu,
naschit s'umile mea poesia:
che tonares'imitend'a Mereu
mi so a cust'epistola cunzessu
che-in d'unu sognu funestadu meu;
però ca so de naschid'orunesu
happo raccoltu sos fruttos chi doe
in sas mimosas de Antoni Montesu,
a su chimbanta pro chent'in Lolloe
m'han'in sas abbas paternas bagnadu
de Apollo sas fizas tottas noe
e no m'hana Bador'abbandonadu
in s'insign'e toscanu traguardu
su ch'ischia no l'happ'ismentigadu;
tue naras invece a riguardu
chi dae cando ses in continente
non t'ammentas ne mancu chi ses sardu.
Jeo ti cherjo narrer francamente
ch'in s'insigna totale e s'abbandonu
no has postu sos risos de sa mente
isfruttas bene su potente donu,
cando dezidis de t'alzar'in bolu
de sa selva diventas su padronu
imitende su liric'usignolu,
mancari anchi lent'e pilicanu,
isfidas in su campu su crapolu;
de petalos mentales cun sa manu
ressesis a dipingher s'aurora
in s'orizzonte lontanu lontanu.
De animu non perdas, ch'in sa flora,
sas alvures chi paren' appassidas,
in gradu de linfare sun'ancora;
massimu cussas chi son trasferidas
in su giardin'e custa terr'anzena
han robustas sas naes fioridas.
Pon'in obliu sas passadas penas,
ca dirittos, progressu cun trivagliu
hamus tentu sos sardos in Siena,
est beru calicunu ch'in isbagliu
est ruttu pro balentes conquistas,
sos onestos ponende a repentagliu;
pro diffettu de carchi giornalista
o pro difesa, nois isolanos
namus ch'est custu populu razzista;
si bi pensas Badore sos toscanos,
fin contro su nazismu disertores
fieros, cumbattentes partigianos,
buscaiolos, mezzadros e pastores,
han apertu sas lottas contadinas
contro su padronad'isfruttadore
e han conquistadu sa dottrina
civile, de rispett'e libertade,
tra cultura guelfa e ghibellina,
eredes de etrusca civiltade
artistas, romanzeris, inventores
est custa zente dae antichidade.
Sun de sa poesia sos cultures
in turres e muraglias mediceas
respintu han'unidos s'invasore
A Laura Nobile
Passadu de s’ierru su rigore
torrat april'e dulche s'istajone,
in su campu ogni rosa ogni fiore,
sa trista cun s’allegra passione.
Torrat su canarinu a su balcone
a cantare muttettos de amore;
in s’adde in su monte in su costone
de totta sa natura s’isplendore.
E in sa selv’innocentes e bellas
torrana parturentes sas fieras
a s’insoro cubile preferidu.
Tue sola non torras rondinella
chin sos profumos de sa primavera
a biculare in su maternu nidu.
S'ebba é compare
Compare tenet un'ebba bianca
adorna de costosos finimentos
comporada si l'hat in Casablanca
de sos menzus de cue allevamentos
infattis s'ebba est potente de anca
avezza a sos maschiles cumplimentos
a sos mascios bichinos de sa tanca
lis aperit sa jacc'a duos bentos
como l'hat partorid'unu bardotu
a rughe in palas precis'in s'andare
assimizzat a su molente meu
ma compare ca est mesu bigottu
sa rughe ja li serbit po precare
pro custos donos chi l'hat dadu Deu.
Orune
Panoramic'in mesu e sos montes
graniticos Orune costruida
un'immaggine pares iscolpida
de favolas in mes'a s'orizzonte,
cuddos birdes colores chi de fronte
in su eranu sa selva ti ponet
t'incandorat aracaica sa fronte,
tra roccas e ramizos de lidone
ti cantan cun melodica costanza
poesias sos varios puzzones,
su motu de su mar'in lontananza
de rios su nitrire ed su bentu
ti fachen'in sas baddes risonanza.
Sos belos sos campanos de s'armentu
su cant'e su pastor'in sa leada
ti dat tott'un'armonic'istrumentu.
In sas carreras tuas isoladas
dae s'astru notturnu sos bajanos
cantana muttos pro s'innammorada.
Rassignados sos bezzos pilicanos
in attesa de s'ultimu tramontu
sos muros t'accarezzan cun sas manos;
poi cun sentimentu san'e prontu
settidodos de piath'in sos gradinos
rammentan'in s'eroicu raccontu:
Remigio Gatt'e Lanfranco latino
e ateros c'ancora senza rughe
riposan'in sos valicos trentinos,
privos d'amore e de patria lughe
sepoltos dae manos piedosas,
Orune unu fiore a cussos jughe;
martire gioventude orgogliosa
chi lassan sa pacifica dimora
pro s'assatu, pro s'arma bellicosa,
morentes han dassad'a s'ultim'ora
s'anim'a Deu, su cor'a sa mama,
su samben'a sa patria c'adoran.
Pustis chi sa Savoia ti giamat
terra d'eroes, de isparvieros
culumbos, a deledda dan sa trama:
e nde traet sos animos sinceros
de Culumba s'amor'isfortunadu
de Jorjeddu s'infrantu Capinero;
de sentidos saggisticos dotadu
Ziu Martin'in "Elias Portholu"
hat a su Nobel contributu dadu.
E in s'altupian'e Su Cossolu
de mammolas immers'e asfodelu
gareggiant'est su tuo campagnolu;
poi benit sa sagr'e su Carmelu
e ballende su dillu sas bajanas
paren'istellas chi danzan'in chelu,
passat sa festa e torran'a galanas
a facher'a su cucc'un'interpellu
da s'issor'antichissima bentana
e in segretu d'amor'un'appellu
fachen'a su canudu de passaggiu:
<<cant'happ'a mi cojare cuccu bellu?>>.
Intantu de sa luna su miraggiu
fuggente settembrin'in Mont'Albu
de Oros incandorat su villaggiu;
in sas tancas vicinas de prun'albu
ispiccan argenteos sos colores
mistos d'oleastr'e de vitalbu;
tra pendios e selva su pastore
intonat unu cantu provenzale
de misteru cumpost'e de dolore.
Orune sa campagna floreale
chi dat incant'e umbra su padente
de versticu sensu naturale,
Marreri ti dat bonu su neppente,
Su Cumonale sociale sistema,
perlas d'oro su sol'in occidente.
Sozeddu in su poeticu poema
chin Febo anim'e coro t'han'offridu
idilliacu cant'arte suprema;
narratore poeta preferidu
est Tol'in balentias leggendarias
e Carlo Lev'in "su mel'est finidu"
ti dat soppravivenza letteraria;
Unertore ti dat amor'e vida
ca s'istelo maistr'est de sas fontes.
Panoramic'in mesu de sos montes
graniticos Orune costruida.